
RHAN 1
1 

(1) Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Symiau a Godir) (Cymru) 2025.
(2) Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 31 Rhagfyr 2025.
(3) Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys mewn perthynas â’r cyfnod sy’n dechrau â 1 Ebrill 2026 ac sy’n gorffen â 31 Mawrth 2029 (“y cyfnod perthnasol”).
2 
Yn y Rheoliadau hyn—
 mae i “cyfnod perthnasol” (“relevant period”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 1(3);
 ystyr “diwrnod perthnasol” (“relevant day”) yw diwrnod y codir swm ynglŷn ag ef sy’n dod o fewn y cyfnod perthnasol;
 mae i “diwrnod y codir swm ynglŷn ag ef” (“chargeable day”) yr ystyron a ganlyn—
(a) mewn perthynas â hereditamentau a feddiennir a ddangosir ar restr leol, yr ystyr a roddir i “chargeable day” yn adran 43(3) o’r Ddeddf;
(b) mewn perthynas â hereditamentau heb eu meddiannu a ddangosir ar restr leol, yr ystyr a roddir i “chargeable day” yn adran 45(3) o’r Ddeddf;
(c) mewn perthynas â hereditamentau a ddangosir ar y rhestr ganolog, yr ystyr a roddir i “chargeable day” yn adran 54(3) o’r Ddeddf;
 ystyr “y Ddeddf” (“the Act”) yw Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 1988;
 mae i “hereditament diffiniedig” (“defined hereditament”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 3;
 ystyr “rhestr ganolog” (“central list”) yw rhestr a gynhelir yn unol ag adran 52ZA(10) o’r Ddeddf;
 ystyr “rhestr leol” (“local list”) yw rhestr a gynhelir yn unol ag adran 41ZA(10) o’r Ddeddf;
 ystyr “rhwymedigaeth sylfaenol” (“RhS”) (“base liability” (“BL”)) yw’r swm a gyfrifir yn unol â rheoliad 4;
 ystyr “swm tybiannol a godir” (“STG”) (“notional chargeable amount” (“NCA”)) yw’r swm a gyfrifir yn unol â rheoliad 5.
3 
Mae hereditament yn hereditament diffiniedig mewn cysylltiad â diwrnod perthnasol os caiff ei ddangos ar restr leol neu ar y rhestr ganolog ar—
(a) 31 Mawrth 2026,
(b) y diwrnod perthnasol, ac
(c) pob diwrnod, os oes un, sy’n dod ar ôl 31 Mawrth 2026 a chyn y diwrnod perthnasol.
RHAN 2
4 
Y RhS ar gyfer hereditament diffiniedig yw’r swm a godir ar gyfer 31 Mawrth 2026 a gyfrifir yn unol ag adran 43 neu 54 o’r Ddeddf fel y bo’n briodol, wedi ei luosi â 365.
5 

(1) Ac eithrio pan fo paragraff (2) yn gymwys, yr STG ar gyfer hereditament diffiniedig yw’r swm a godir ar gyfer 1 Ebrill 2026 a gyfrifir yn unol ag adran 43, 45 neu 54 o’r Ddeddf fel y bo’n briodol, wedi ei luosi â 365.
(2) Pan fo, am ddiwrnod ar ôl 1 Ebrill 2026, y swm a godir ar gyfer hereditament diffiniedig a gyfrifir yn unol ag adran 43, 45 neu 54 o’r Ddeddf yn is na’r STG, mae paragraff (1) yn cael effaith o ran yr hereditament diffiniedig ac eithrio—
(a) yn lle “1 Ebrill 2026” rhodder “y diwrnod y mae’r newid i’r swm a godir yn cael effaith”, a
(b) yn lle “365” rhodder “nifer y diwrnodau yn y flwyddyn ariannol y mae’r diwrnod hwnnw yn dod ynddi”.
RHAN 3
6 
At ddiben adran 58(2) o’r Ddeddf, mae’r achos sy’n dod o fewn y disgrifiad rhagnodedig yn hereditament diffiniedig—
(a) pan fo’r STG yn fwy na’r swm a gyfrifir drwy ddefnyddio’r fformiwla—RhS±300
,
(b) pan fo’r person a oedd y talwr ardrethi o fewn ystyr “the ratepayer” yn adran 43 neu 54 o’r Ddeddf ar 31 Mawrth 2026 yr un person â’r talwr ardrethi o fewn ystyr “the ratepayer” yn adran 43, 45 neu 54 o’r Ddeddf ar y diwrnod perthnasol,
(c) pan fo’r hereditament wedi ei feddiannu gan y person y cyfeirir ato ym mharagraff (b) ar 31 Mawrth 2026, a
(d) pan na fo unrhyw ddosraniad o dan adran 44A(1) o’r Ddeddf yn gymwys i’r hereditament nac yn cael effaith mewn perthynas â’r swm a godir.
RHAN 4
7 
At ddiben adran 58(3) o’r Ddeddf, mae’r swm a godir ar gyfer hereditament diffiniedig y mae rheoliad 6 yn gymwys iddo i’w gyfrifo yn unol â’r rheolau a ragnodir yn rheoliadau 8 i 12.
8 
Y swm a godir ar gyfer diwrnod perthnasol yw’r swm a gyfrifir yn unol ag adran 43, 45 neu 54 o’r Ddeddf, fel y bo’n briodol, llai’r swm a gyfrifir o dan ba un bynnag o reoliadau 10 i 12 sy’n gymwys.
9 
Os canlyniad gostwng y swm a godir yn unol â’r rheolau yn rheoliadau 10 i 12 yw cynhyrchu ffigur negyddol, y swm a godir yw sero.
10 
Yn y flwyddyn ariannol sy’n dechrau â 1 Ebrill 2026, gostyngir y swm a godir yn ôl swm a gyfrifir drwy ddefnyddio’r fformiwla—(STG-RhS×0.67)365
11 
Yn y flwyddyn ariannol sy’n dechrau â 1 Ebrill 2027, gostyngir y swm a godir yn ôl swm a gyfrifir drwy ddefnyddio’r fformiwla—(STG-RhS×0.34)366
12 
Yn y flwyddyn ariannol sy’n dechrau â 1 Ebrill 2028, gostyngir y swm a godir yn ôl sero.
RHAN 5
13 
Mae Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Symiau a Godir) (Cymru) 2022 wedi eu dirymu.
Mark Drakeford
Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg, un o Weinidogion Cymru
17 Rhagfyr 2025