
RHAN 1
1 

(1) Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau’r Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Cofrestru a Dadgofrestru Darparwyr Addysg Drydyddol yng Nghymru) 2024.
(2) Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 11 Tachwedd 2024.
2 
Yn y Rheoliadau hyn—
 ystyr “addysg drydyddol” (“tertiary education”) yw addysg uwch, addysg bellach neu hyfforddiant;
 ystyr “addysg uwch” (“higher education”) yw addysg a ddarperir drwy gyfrwng cwrs o unrhyw ddisgrifiad a grybwyllir yn Atodlen 6 i Ddeddf Diwygio Addysg 1988;
 mae “asesiad” (“assessment”) yn cynnwys arholiad a phrawf;
 ystyr “categori amgen addysg uwch” (“higher education alternative category”) yw’r categori cofrestru a nodir yn rheoliad 3(b);
 ystyr “categori craidd addysg uwch” (“higher education core category”) yw’r categori cofrestru a nodir yn rheoliad 3(a);
 ystyr “y Comisiwn” (“the Commission”) yw’r Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil a sefydlwyd gan adran 1 o’r Ddeddf;
 mae “corff llywodraethu” (“governing body”) i’w ddehongli fel a ganlyn—
(a) mewn perthynas â darparwr hyfforddiant na fyddai, oni bai am y diffiniad o “sefydliad” yn y rheoliad hwn, yn cael ei ystyried yn sefydliad, ei ystyr yw unrhyw bersonau sy’n gyfrifol am reoli’r darparwr;
(b) mewn perthynas ag ysgol, ei ystyr yw perchennog yr ysgol o fewn yr ystyr a roddir i “proprietor” gan adran 579(1) o Ddeddf Addysg 1996;
(c) mewn perthynas â darparwr a ddynodir o dan adran 83 (dynodi darparwyr addysg drydyddol eraill) o’r Ddeddf, ei ystyr yw unrhyw bersonau sy’n gyfrifol am reoli’r darparwr;
(d) mewn perthynas ag unrhyw sefydliad arall, mae iddo’r ystyr a roddir i “governing body” gan adran 90(1) o Ddeddf Addysg Bellach ac Uwch 1992, ond yn ddarostyngedig i unrhyw ddarpariaeth a wneir yn rhinwedd adran 90(2) o’r Ddeddf honno;
 ystyr “darparwr addysg drydyddol yng Nghymru” (“tertiary education provider in Wales”) yw sefydliad sy’n darparu addysg drydyddol, gan gynnwys addysg drydyddol a ddarperir ar ei ran, y cynhelir ei weithgareddau yn gyfan gwbl neu’n bennaf yng Nghymru;
 ystyr “darparwr cofrestredig” (“registered provider”) yw darparwr addysg drydyddol sydd wedi ei gofrestru yn y gofrestr; ac mae cyfeiriadau at “cofrestru” (“registration”) i’w darllen yn unol â hynny;
 ystyr “darparwr hyfforddiant” (“training provider”) yw person sy’n darparu hyfforddiant ar gyfer aelodau o weithlu’r ysgol (o fewn yr ystyr a roddir i “member of the school workforce” gan adran 100 o Ddeddf Addysg 2005);
 ystyr “dyfarniad a addysgir” (“taught award”) yw unrhyw radd gan gynnwys gradd sylfaen, diploma, tystysgrif neu ddyfarniad neu anrhydedd academaidd arall a roddir i bersonau sy’n cwblhau cwrs astudio priodol ac sy’n bodloni asesiad priodol;
 ystyr “dyfarniad ymchwil” (“research award”) yw unrhyw radd, diploma, tystysgrif neu ddyfarniad neu anrhydedd academaidd arall a roddir i bersonau sy’n cwblhau rhaglen briodol o ymchwil dan oruchwyliaeth ac sy’n bodloni asesiad priodol;
 ystyr “y Ddeddf” (“the Act”) yw Deddf Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Cymru) 2022;
 ystyr “y gofrestr” (“the register”) yw’r gofrestr a sefydlir ac a gynhelir gan y Comisiwn o dan adran 25(1) o’r Ddeddf;
 mae “sefydliad” (“institution”) yn cynnwys unrhyw ddarparwr hyfforddiant (pa un a fyddai’r darparwr hyfforddiant fel arall yn cael ei ystyried yn sefydliad ai peidio);
 ystyr “trefniadau breinio” (“franchise arrangements”) yw trefniadau rhwng darparwr cofrestredig a darparwr addysg arall y mae’r darparwr cofrestredig yn darparu addysg uwch i fyfyriwr odanynt ar ran y darparwr arall, neu y mae’n awdurdodi’r darparwr arall i ddarparu addysg uwch i fyfyriwr odanynt ar ei ran;
 ystyr “trefniadau dilysu” (“validation arrangements”) yw trefniadau rhwng y darparwr cofrestredig a darparwr addysg arall y mae’r darparwr cofrestredig yn dyfarnu cymhwyster odanynt i fyfyriwr yn y darparwr arall neu’n awdurdodi’r darparwr arall i ddyfarnu cymhwyster odanynt ar ei ran.
RHAN 2
3 
At ddibenion adran 25(2) o’r Ddeddf, rhaid i’r Comisiwn wneud darpariaeth yn y gofrestr ar gyfer y categorïau cofrestru a ganlyn sy’n ymwneud â darparu addysg uwch—
(a) categori craidd addysg uwch, a
(b) categori amgen addysg uwch.
4 
Ni chaiff y Comisiwn gofrestru darparwr addysg drydyddol mewn mwy nag un categori o’r gofrestr ar yr un pryd.
5 
Y categori terfyn ffioedd at ddibenion adran 32(2)(b) o’r Ddeddf yw’r categori craidd addysg uwch.
RHAN 3
6 
Mae darparwr cofrestredig sydd wedi ei gofrestru yn y categori craidd addysg uwch yn ddarparwr penodedig at ddibenion adran 88(3) o’r Ddeddf.
7 
Mae darparwr cofrestredig sydd wedi ei gofrestru yn y categori craidd addysg uwch yn ddarparwr penodedig at ddibenion adran 105(4) o’r Ddeddf.
RHAN 4
8 
Mae’n amod cofrestru cychwynnol yn y categori craidd addysg uwch fod y Comisiwn wedi ei fodloni—
(a) bod y darparwr addysg drydyddol sy’n gwneud cais yn elusen, a
(b) o ran yr wybodaeth y mae’r darparwr addysg drydyddol sy’n gwneud cais yn ei darparu i ddarpar fyfyrwyr ynghylch y darparwr, ei gyrsiau, a thelerau ac amodau ei gontractau â myfyrwyr.
9 
Mae’n amod cofrestru cychwynnol yn y categori amgen addysg uwch bod y Comisiwn wedi ei fodloni o ran yr wybodaeth y mae’r darparwr addysg drydyddol sy’n gwneud cais yn ei darparu i ddarpar fyfyrwyr ynghylch y darparwr, ei gyrsiau, a thelerau ac amodau ei gontractau â myfyrwyr.
10 
Rhaid i’r Comisiwn sicrhau bod amodau cofrestru parhaus pob darparwr addysg drydyddol sydd wedi ei gofrestru yn y categori craidd addysg uwch yn cynnwys—
(a) amod sy’n ymwneud â statws parhaus y darparwr fel elusen,
(b) amod sy’n ymwneud â’r wybodaeth a ddarperir i ddarpar fyfyrwyr am y darparwr, ei gyrsiau, a thelerau ac amodau ei gontractau â myfyrwyr, ac
(c) amod sy’n ei gwneud yn ofynnol i gorff llywodraethu’r darparwr hysbysu’r Comisiwn am unrhyw newid y mae’n dod yn ymwybodol ohono sy’n effeithio ar statws y darparwr fel darparwr addysg drydyddol yng Nghymru.
11 
Rhaid i’r Comisiwn sicrhau bod amodau cofrestru parhaus pob darparwr addysg drydyddol sydd wedi ei gofrestru yn y categori amgen addysg uwch yn cynnwys—
(a) amod sy’n ymwneud â’r wybodaeth a ddarperir i ddarpar fyfyrwyr ynghylch y darparwr, ei gyrsiau, a thelerau ac amodau ei gontractau â myfyrwyr, a
(b) amod sy’n ei gwneud yn ofynnol i gorff llywodraethu’r darparwr hysbysu’r Comisiwn am unrhyw newid y mae’n dod yn ymwybodol ohono sy’n effeithio ar statws y darparwr fel darparwr addysg drydyddol yng Nghymru.
RHAN 5
12 
At ddibenion adran 25(8) o’r Ddeddf, rhaid i gofnod darparwr addysg drydyddol yn y gofrestr gynnwys yr wybodaeth a ganlyn—
(a) enw’r darparwr, gan gynnwys unrhyw enwau masnachu neu unrhyw enwau a roddwyd drwy neu yn rhinwedd unrhyw ddeddfiad neu unrhyw Siarter Frenhinol,
(b) pan fo enw’r darparwr yn cynnwys y gair “prifysgol”, pa un a gafodd y defnydd o’r enw hwnnw—
(i) ei awdurdodi drwy Siarter Frenhinol, ac os felly, pryd,
(ii) cydsyniad y Cyfrin Gyngor o dan adran 77(1) o Ddeddf Addysg Bellach ac Uwch 1992, ac os felly, pryd,
(iii) ei gymeradwyo gan y Cyfrin Gyngor at ddibenion adran 39(1)(b) neu (2) o Ddeddf Addysgu ac Addysg Uwch 1998, ac os felly, pryd, neu
(iv) ei awdurdodi drwy neu yn rhinwedd unrhyw ddarpariaeth arall o Ddeddf gan Senedd y Deyrnas Unedig, ac os felly, pryd,
(c) cyfeiriad, cyfeiriad e-bost a rhif ffôn y gellir eu defnyddio i gysylltu â’r darparwr,
(d) cyfeiriad prif fan busnes y darparwr, neu gyfeiriad sy’n addas fel arall ar gyfer cyflwyno dogfennau i’r darparwr,
(e) cyfeiriad y brif wefan a gynhelir gan, neu ar ran, y darparwr,
(f) y math o addysg drydyddol a ddarperir gan, neu ar ran, y darparwr,
(g) y categori y mae’r darparwr wedi ei gofrestru ynddo a’r dyddiad y cafodd y darparwr ei gofrestru yn y categori hwnnw,
(h) a yw amodau cofrestru parhaus y darparwr yn cynnwys amod terfyn ffioedd ac, os felly, fanylion sut i gael gafael ar ddatganiad terfyn ffioedd y darparwr fel y’i cymeradwywyd gan y Comisiwn o dan adran 47 o’r Ddeddf,
(i) a yw’r darparwr yn elusen ac, os felly—
(i) ei rif cofrestru elusen, neu
(ii) os nad yw’r darparwr wedi ei gofrestru â rheoleiddiwr elusennau, y rheswm pam nad yw’n ofynnol iddo gofrestru â rheoleiddiwr elusennau,
(j) a yw’r darparwr yn gwmni, a’i rif cofrestru cwmni (pan fo’n gymwys),
(k) pa un a gafodd y darparwr ei awdurdodi i roi dyfarniadau a addysgir neu ddyfarniadau ymchwil neu’r ddau ac, os felly, pryd,—
(i) drwy Siarter Frenhinol,
(ii) drwy orchymyn gan y Cyfrin Gyngor o dan adran 76(1) o Ddeddf Addysg Bellach ac Uwch 1992, neu
(iii) drwy neu o dan unrhyw ddarpariaeth o Ddeddf gan Senedd y Deyrnas Unedig,
(l) os yw’r darparwr wedi ei awdurdodi i roi dyfarniadau a addysgir neu ddyfarniadau ymchwil neu’r ddau gan awdurdodiad y cyfeirir ato ym mharagraff (k) uchod, disgrifiad o’r dyfarniadau a addysgir neu’r dyfarniadau ymchwil y mae wedi ei awdurdodi i’w rhoi,
(m) a yw’r darparwr wedi ymrwymo i drefniadau dilysu, ac
(n) a yw’r darparwr wedi ymrwymo i drefniadau breinio.
RHAN 6
13 
Rhaid i’r Comisiwn dynnu darparwr cofrestredig o’r categori craidd addysg uwch os yw’r Comisiwn wedi ei fodloni nad elusen mo’r darparwr cofrestredig.
Vikki Howells
Y Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch,
o dan awdurdod Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, un o Weinidogion Cymru
6 Tachwedd 2024