
1 
Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Anffurfio (Triniaethau a Ganiateir) (Cymru) 2007. Maent yn gymwys i Gymru a deuant i rym ar 28 Mawrth 2007.
2 
Yn y Rheoliadau hyn—
ystyr “a ffermir” (“farmed”) yw, o ran anifail, a fegir neu a gedwir at gynhyrchu bwyd, gwlân neu groen neu at ddibenion ffermio eraill;
 mae “ceffylau” (“horses”) yn cynnwys merlod, asynnod, a mulod;
 ystyr “dadimpio” (“disbudding”) yw tynnu impiadau cyrn gwartheg, geifr neu ddefaid;
 ystyr “dofednod” (“poultry”) yw ffowls domestig, tyrcwn, gwyddau, hwyaid, ieir gini, soflieir, ffesantod a phetrisod;
 ystyr “y Ddeddf” (“the Act”) yw Deddf Lles Anifeiliaid 2006;
 ystyr “ffowlyn domestig” (“domestic fowl”) yw aelod dof o'r rhywogaeth Gallus gallus;
 ystyr “gwartheg” (“cattle”) yw pob anifail o'r rhywogaeth fuchol gan gynnwys bison a byfflo;
 ystyr “triniaeth waharddedig” (“prohibited procedure”) yw triniaeth sy'n cynnwys ymyrryd â meinweoedd sensitif neu strwythur esgyrn yr anifail heblaw at ddibenion ei drin yn feddygol;
 ystyr “iâr ddodwy” (“laying hen”) yw iâr o'r rhywogaeth Gallus gallus sydd wedi cyrraedd aeddfedrwydd dodwy ac sy'n cael ei chadw i gynhyrchu wyau na fwriedir iddynt ddeor;
 ystyr “offeryn addas” (“suitable instrument”) yw, o ran unrhyw driniaeth, offeryn sydd mewn cyflwr da ac sydd wedi'i ddylunio at roi'r driniaeth honno neu a ddefnyddir yn gyffredin at roi'r driniaeth honno;
 ystyr “torri crib” (“dubbing”) yw tynnu crib ffowlyn domestig;
 ystyr “torri crogrib” (“desnooding”) yw tynnu crogrib twrci;
 ystyr “yn bwrw eu melfed” (“in velvet”) yw o ran cyrn carw, y broses sy'n cynnwys y melfed yn raflio hyd nes i'r rhan fwyaf ohono gael ei fwrw.
3 
Nid yw adran 5(1) a (2) o'r Ddeddf yn gymwys i driniaeth a restrir yn Atodlen 1, ar yr amod y rhoddir y driniaeth—
(a) yn unol ag unrhyw ofyniad perthnasol yn Atodlenni 2 i 9;
(b) mewn dull sy'n cadw lefel y boen a'r dioddefaint i'r anifail i leiafswm;
(c) mewn amgylchiadau hylan; ac
(ch) yn unol ag arferion da.
4 

(1) Nid yw adran 5(1) a (2) o'r Ddeddf yn gymwys pan fo triniaeth waharddedig yn cael ei rhoi mewn argyfwng er mwyn arbed bywyd yr anifail a warchodir neu er mwyn lledfu ei boen.
(2) Rhaid i unrhyw driniaeth a roddir o dan baragraff (1) gael ei rhoi yn unol â rheoliad 3, i'r graddau y mae'n ymarferol o dan yr holl amgylchiadau.
5 

(1) Nid oes caniatâd i unrhyw driniaeth a ganiateir o dan reoliad 3 gael ei rhoi ond gan filfeddyg neu gan unrhyw berson arall y mae caniatâd iddo roi'r driniaeth honno o dan Ddeddf Milfeddygon 1996 neu Orchymyn Milfeddygon (Esemptiadau) 1962.
(2) Nid yw'r cyfyngiad ym mharagraff (1) yn gymwys i—
(a) tocio cynffonnau, neu
(b) ysbaddu
moch nad ydynt yn hyn na 7 niwrnod oed.
Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998.
D. Elis-Thomas
Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol
27 Mawrth 2007
ATODLEN 1
Rheoliad 3
Triniaethau Adnabod:
 Clipio clustiau.
 Bylchu clustiau.
 Tagio clustiau.
 Rhewfrandio.
 Microsglodynnu.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Caglu embryonau neu'u trosglwyddo drwy ddull llawfeddygol.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Trosglwyddo ofa, gan gynnwys casglu ofa drwy ddull llawfeddygol.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Digornio.
 Dadimpio.
 Modrwyo trwynau .
 Tynnu tethi ychwanegol.
Triniaethau Adnabod:
 Clipio clustiau.
 Bylchu clustiau.
 Tagio clustiau.
 Microsglodynnu.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Modrwyo trwynau (cwirso).
 Tocio cynffonnau.
 Lleihau dannedd.
 Tocio ysgithrau.
Triniaethau Adnabod:
 Microsglodynnu.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Ofidectomi.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Tocio pig dofednod.
 Torri crogrib.
 Tynnu bysedd traed ffowls domestig a thyrcwn.
 Torri crib.
 Laparosgopi.
 Tocio blaenau adennydd.
Triniaethau Adnabod:
 Clipio clustiau.
 Bylchu clustiau.
 Tagio clustiau.
 Microsglodynnu.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Digornio.
 Dadimpio.
 Tynnu blaen ansensitif y corn.
 Tocio cynffonnau.
Triniaethau Adnabod:
 Clipio clustiau.
 Bylchu clustiau.
 Tagio clustiau.
 Microsglodynnu.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Digornio.
 Dadimpio.
 Tynnu blaen ansensitif y corn.
Triniaethau Adnabod:
 Rhewfrandio.
 Poethfrandio.
 Microsglodynnu.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Fasdoriad.
Triniaethau Adnabod:
 Clipio clustiau.
 Bylchu clustiau.
 Tagio clustiau.
 Microsglodynnu.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Tynnu cyrn pan na fydd ceirw yn bwrw eu melfed.
Triniaethau Adnabod:
 Clipio clustiau.
 Bylchu clustiau.
 Torri blaen clust chwith cathod lledwyllt.
 Gosod dyfeisiau olrhain o dan y croen.
 Tagio.
 Brandio pysgod yn gemegol.
 Rhewfrandio pysgod.
 Microsglodynnu.
 Tynnu neu dyllu rhannau o adennydd psygod, adennydd brasterog pysgod neu belydrau adennydd pysgod.
 Tatwio.
 Dulliau eraill o adnabod anifeiliaid sy'n cynnwys anffurfiad sy'n ofynnol gan y gyfraith.
Triniaethau ar gyfer Rheoli Atgenhedlu.
 Ysbaddu.
 Caglu embryonau neu'u trosglwyddo drwy ddull llawfeddygol.
 Gosod dyfais atal cenhedlu o dan y croen.
 Trosglwyddo ofa, gan gynnwys casglu ofa drwy ddull llawfeddygol.
 Disbaddu.
 Fasdoriad.
Triniaethau Rheoli Eraill:
 Laparosgopi.
 Tynnu corewinedd cŵn.
Tynnu cen pysgod.
ATODLEN 2
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i wartheg, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Os y dull a ddefnyddir yw defnyddio modrwy rwber i gyfyngu ar rediad y gwaed i'r ceillgwd, ni ellir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 7 niwrnod oed.
Pan ddefnyddir dull arall, rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 2 fis oed neu'n hyn na hynny.
2 
Rhaid rhoi anesthetig.
3 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i anifail a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
4 
Rhaid rhoi anesthetig.
5 
Rhaid rhoi anesthetig.
6 
Rhaid rhoi anesthetig.
7 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 6 mis oed.
 Os serio cemegol yw'r dull a ddefnyddir, ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 7 niwrnod oed.
 Pan ddefnyddir dull arall rhaid rhoi anesthetig.
8 
Rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 3 fis oed neu'n hyn na hynny.
ATODLEN 3
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i fochyn, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Rhaid i'r dull a ddefnyddir beidio â chynnwys rhwygo meinweoedd.
Rhaid rhoi anesthetig ac analgesia estynedig ychwanegol pan fo'r anifail yn 7 niwrnod oed neu'n hŷn na hynny.
2 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i anifail a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
3 
Rhaid rhoi anesthetig.
4 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond i anifal nas cedwir yn barhaus mewn system hwsmona dan do.
5 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond os cymerwyd camau yn gyntaf i wella amgylchiadau amgylcheddol neu systemau rheoli er mwyn atal brathu cynffonnau, ond y mae tystiolaeth o hyd i ddangos bod y moch wedi'u hanafu gan frathu cynffonnau.
 Rhaid i'r dull a ddefnyddir gynnwys torri'r gynffon yn gyflym ac yn llwyr.
 Rhaid rhoi anesthetig ac analgesia estynedig ychwanegol pan fo'r anifail yn 7 niwrnod oed neu'n hŷn na hynny.
6 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 7 niwrnod oed.
 Rhaid i'r driniaeth gynnwys y canlynol yn unig, sef lleihau'r dannedd cornel drwy naill ai eu rhygnu neu eu clipio gan adael arwyneb llyfn cyfan.
 Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond os cymerwyd camau yn gyntaf i wella amgylchiadau amgylcheddol neu systemau rheoli er mwyn atal brathu cynffonnau ac arferion drwg eraill, ond y mae tystiolaeth o hyd i ddangos bod tethi hychod neu glustiau neu gynffonnau moch eraill wedi'u hanafu drwy frathu.
7 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth hon ond pan fo tystiolaeth i ddangos ei bod yn angenrheidiol er mwyn atal anifeiliaid eraill rhag cael eu hanafu neu am resymau diogelwch.
ATODLEN 4
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i aderyn, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i adar a ffermir.
 Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
 Rhaid rhoi anesthetig.
2 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i adar a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
3 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i adar a ffermir.
 Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
 Rhaid rhoi anesthetig.
4 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i adar a ffermir.
 Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
 Rhaid rhoi anesthetig.
5 
Rhaid rhoi'r driniaeth gan ddefnyddio offeryn addas, ac ar—
(a) y big isaf a'r big uchaf fel ei gilydd, heb fwy na thraean wedi'i dynnu, neu
(b) y big uchaf yn unig, heb fwy na thraean wedi'i dynnu.
Rhaid atal unrhyw waedlif sy'n dod o'r big yn sgil hynny drwy ei serio.
 Ar ddofednod y bwriedir iddynt fod yn ieir dodwy ac a gedwir mewn sefydliadau gyda 350 neu ragor o ieir dodwy, ni chaniateir i'r driniaeth—
(i) ond gael ei rhoi er mwyn atal pigo plu neu ganibaliaeth;
(ii) ond gael ei rhoi cyn 1 Ionawr 2011;
(iii) gael ei rhoi i ddofednod y bwriedir iddynt fod yn ieir dodwy (neu sy'n ieir dodwy) ac sy'n 10 niwrnod oed neu'n hyn.
6 
Pan na fo'r twrci yn hŷn na 21 o ddiwrnodau oed, caniateir rhoi'r driniaeth naill ai drwy ei phinsio allan â llaw neu drwy ddefnyddio offeryn addas.
7 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i aderyn sy'n 3 diwrnod oed neu'n hyn onibai bod llawfeddyg yn barnu ei bod yn angenrheidiol ei rhoi.
Rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 3 diwrnod oed neu'n hyn na hynny.
8 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i aderyn sy'n 3 diwrnod oed neu'n hŷn onibai bod llawfeddyg yn barnu ei bod yn angenrheidiol ei rhoi.
Rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 3 diwrrnod oed neu'n hŷn na hynny.
9 
Rhaid rhoi anesthetig.
10 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i adar a ffermir.
Rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 10 niwrrnod oed neu'n hŷn na hynny.
ATODLEN 5
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i ddafad, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Os y dull a ddefnyddir yw defnyddio modrwy rwber i gyfyngu ar rediad y gwaed i'r ceillgwd, ni ellir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 7 niwrnod oed.
Pan ddefnyddir dull arall, rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 3 mis oed neu'n hŷn na hynny.
2 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i anifail a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
3 
Rhaid rhoi anesthetig.
4 
Rhaid rhoi anesthetig.
5 
Ym mhob achos, rhaid cadw digon o'r gynffon i guddio llawes goch dafad fenyw neu anws dafad wryw.
Os y dull a ddefnyddir yw defnyddio modrwy rwber neu ddyfais arall i gyfyngu ar rediad y gwaed i'r gynffon, ni ellir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 7 niwrnod oed.
Pan ddefnyddir dull arall rhaid rhoi anesthetig.
ATODLEN 6
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i afr, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Os y dull a ddefnyddir yw defnyddio modrwy rwber i gyfyngu ar rediad y gwaed i'r ceillgwd, ni ellir rhoi'r driniaeth ond i anifail nad yw'n hŷn na 7 niwrnod oed.
Pan ddefnyddir dull arall, rhaid rhoi anesthetig pan fo'r anifail yn 2 fis oed neu'n hŷn na hynny.
2 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i anifail a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
3 
Rhaid rhoi anesthetig.
4 
Rhaid rhoi anesthetig.
ATODLEN 7
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i geffyl, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Rhaid rhoi anesthetig.
2 
Rhaid rhoi anesthetig.
ATODLEN 8
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i garw, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Rhaid rhoi anesthetig.
2 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i geirw a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
3 
Rhaid rhoi anesthetig.
4 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond i geirw a ffermir neu ar geirw a gedwir ar dir yn yr un dull ag fel petaent yn geirw a ffermir.
Ni chaniateir tynnu ond y rhan ansensitif o'r cyrn.
ATODLEN 9
Rheoliad 3
Pan roddir triniaeth i anifail heblaw un yr ymdrinnir ag ef yn unrhyw un o Atodlenni 2 i 8, a honno'n driniaeth sydd yn y rhestr isod, rhaid iddi gael ei rhoi yn unol â'r amod neu'r amodau a bennir ar gyfer y driniaeth honno.

1 
Rhaid rhoi anesthetig.
2 
Rhaid rhoi anesthetig.
3 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
Rhaid rhoi anesthetig.
4 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth i anifail a ffermir.
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
5 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
Rhaid rhoi anesthetig.
6 
Rhaid rhoi anesthetig.
7 
Rhaid rhoi anesthetig.
8 
Pan na fo'r anifail y mae'r driniaeth i'w rhoi iddo yn ymlusgiad, ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond fel rhan o raglen fridio at ddibenion cadwraeth.
Yn y naill achos neu'r llall, rhaid rhoi anesthetig.
9 
Rhaid rhoi anesthetig ac eithrio pan fo'r ci yn gi bach nad yw ei lygaid wedi agor eto.
10 
Ni chaniateir rhoi'r driniaeth ond at ddibenion canfod oed.