
1 

(1) These Regulations may be cited as the Housing Renovation etc. Grants (Prescribed Forms and Particulars) (Welsh Forms and Particulars) (Amendment) Regulations 1995 and shall come into force on 17th April 1995.
(2) In these Regulations “the principal Regulations” means the Housing Renovation etc. Grants (Prescribed Forms and Particulars) (Welsh Forms and Particulars) Regulations 1994.
(3) Any reference in these Regulations to a numbered form is a reference to the form bearing that number in Schedule 1 to the principal Regulations.
2 
Schedule 1 to the principal Regulations is amended—
(a) as regards “Ffurflen 1 cais am grant adnewyddu” (Form 1 application for renovation grant), as mentioned in Schedule 1;
(b) as regards “Ffurflen 2 cais am grant cyfleusterau i'r anabl” (Form 2 application for disabled facilities grant), as mentioned in Schedule 2;
(c) as regards “Ffurflen 3 cais am grant rhannau cyffredin” (Form 3 application for common parts grant), as mentioned in Schedule 3; and
(d) as regards “Ffurflen 4 cais am grant ty* mewn aml-ddaliadaeth” (Form 4 application for HMO grant), as mentioned in Schedule 4.
3 

(1) Subject to paragraph (2), these Regulations shall not have effect in relation to applications for grant made before 17th April 1995.
(2) Where, in relation to any pending application made after 12th April 1995 and before 17th April 1995, the relevant person is not entitled to a disability premium or higher pensioner premium within the meaning of Part III of Schedule 1 to the Housing Renovation etc. Grants (Reduction of Grant) Regulations 1994 but would have been so entitled had the application been made on 17th April 1995, for the purposes of that relevant person’s entitlement to a disability premium or higher pensioner premium his application shall be treated as if it had been made on 17th April 1995.
Signed by authority of the Secretary of State
Gwilym Jones
Parliamentary Under-Secretary of State
Welsh Office
24th March 1995
SCHEDULE 1
Regulation 2(a)
1 
In note A in the reference to “Rhan 3”, for “am wybodaeth ariannol oddi wrth landlordiaid” substitute “am wybodaeth oddi wrth landlordiaid ac elusennau a mewn perthynas ag eiddo eglwysig.”.
2 
After note K, insert—“
L 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol.”.
3 
In question 3.11 for “(os nac ydwyf a nac ydyw, ewch i 3.13)” substitute “(os nac ydwyf a nac ydyw, ewch i 3.12A)”.
4 
After question 3.12, insert—“”.
5 
In question 3.15, insert in the appropriate places—“”; and“”.
6 
In question 3.43, insert in the appropriate places—“”;“”; and“”.
7 
After question 3.45, insert—“”.
8 
In question 3.47—
(a) against the entry for “Incwm oddi wrth denantiaid” insert “Nodyn 47A”; and
(b) after “Cyfraniad y rhiant neu'r partner at grant myfyriwr” insert “(os y'i talwyd neu beidio)”.
9 
In questions 3.46, 3.48, 3.50 and 3.51, after “chi neu'ch partner” insert “(neu chi a'ch partner ar y cyd)”.
10 
In question 3.49, after “cynilion neu fuddsoddiadau eraill” insert “(sy'n perthyn i chi yn unigol ac ar y cyd)”.
11 
In question 3.52, after “cyfalaf” insert “sy'n perthyn i chi yn unigol ac ar y cyd”.
12 
For question 3.53, substitute—“”.
13 
After question 3.54 insert—“”.
14 
For note 9, substitute—“
9 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
15 
At the end of note 10 add—“Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
16 
In note 11, after ““Elusen”” insert “, a ddiffinir fel yn adran 96 Deddf Elusennau 1993,”.
17 
In note 15—
(a) after “tystysgrif tenant” insert “sy'n berthnasol i gais am grant adnewyddu”; and
(b) after “yn bwriadu byw yn yr annedd” insert “neu, yn ôl y digwydd, fflat yn yr adeilad”.
18 
After note 27, insert—“
27A 
Lle mae dau neu fwy o gyfnodau o analluogrwydd wedi'u rhannu gan doriad neu doriadau o ddim mwy na 56 diwrnod yr un, mae'r cyfnodau hynny yn cael eu trin fel un cyfnod di-dor o analluogrwydd.
27B 
Mae person yn derfynol sâl os yw'n dioddef o glefyd cynyddol a bod disgwyl rhesymol iddo farw o ganlyniad i'r clefyd hwnnw o fewn 6 mis. Lle mae dau neu fwy o gyfnodau o analluogrwydd wedi'u rhannu gan doriad neu doriadau o ddim mwy na 56 diwrnod yr un, mae'r cyfnodau hynny yn cael eu trin fel un cyfnod di-dor o analluogrwydd.”.
19 
For note 29, substitute—“
29 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael y pensiwn hwn oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995 cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-hir le'r pensiwn analluedd.)
29A 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-hir oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995, cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-hir le'r pensiwn analluedd o wythnos 53 ymlaen o analluogrwydd person.)
29B 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r rhan briodol o'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-byr ar raddfa sy'n gyfartal neu'n fwy na'r gyfradd tymor-hir oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995, cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-byr le'r budd-dâl salwch a'r budd-daliadau analluedd am wythnosau 1—52 o analluogrwydd person.).”
20 
In note 33, for the words after “ar gylch diwethaf” to “ar y pum wythnos ddiwethaf” substitute “oriau gwaith y plentyn (os oes ganddo ef gylch y gellir ei adnabod) neu (os nad oes)”.
21 
After note 45, insert—“
45A 
Telir pensiynau atodol i weddwon rhyfel, er enghraifft: (i) lle mae'r weddw yn 40 neu drosodd, (ii) lle na all ei chynnal ei hun, neu (iii) mewn perthynas â rhai o blant ei diweddar ŵr.
45B 
O dan y Cynllun hwn, telir pensiynau a lwfansau i sifilwyr a anafwyd neu a laddwyd yn y Rhyfel 1939-45, neu mewn perthynas â hwy.
45C 
Gwneir y taliadau hyn i weddwon personau a laddwyd cyn 31 Mawrth 1973 ar wasanaeth cyfatebol i wasanaeth yn lluoedd arfog y Goron.”.
22 
After note 47, insert—“
47A 
Peidiwch â chynnwys taliadau a wneir i chi gan awdurdod iechyd, awdurdod lleol neu gorff gwirfoddol am blant sy'n derbyn gofal gennych yn eich cartref.”.
23 
In note 53, after “hunan-gyflogedig, asedion eich busnes” insert—“
— cyfalaf a weinyddir gan lysoedd Cymru a Lloegr neu'r Alban ar ran person o dan 18, sy'n deillio o ddyfarniad iawndal am anaf personol i'r person hwnnw neu o iawndal i'w ddigolledu am farwolaeth un rhiant neu'r ddau riant”.
24 
After note 53, insert—“
53A 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os—
(i) ydych chi, neu'ch partner, o dan 60 oed a bod un neu fwy o'r amodau canlynol wedi'u bodloni:
(a) eich bod chi, neu'ch partner, yn cael lwfans gweini, lwfans byw i'r anabl, lwfans gweithio i'r anabl, atodiad symud-o-gwmpas, budd-dâl analluogrwydd tymor-hir neu lwfans anabledd difrifol (ond yn achos budd-dâl analluogrwydd tymor-hir neu lwfans anabledd difrifol, dim ond lle y'i telir mewn perthynas â'r person sy'n cael y budd-dâl neu'r lwfans);
(b) eich bod chi, neu'ch partner, wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-hir (neu, os yw paragraff (ii) yn gymwys, eich bod chi neu'ch partner wedi peidio â chael pensiwn analluedd cyn 13 Ebrill 1995) oherwydd talu pensiwn ymddeol ac, yn achos eich partner, ei fod ef/ei bod hi yn dal yn aelod o'ch teulu;
(c) eich bod chi, neu'ch partner, wedi bod yn cael lwfans gweini neu lwfans byw i'r anabl ond bod taliadau budd-dâl wedi'u hatal o dan adran 113(2) Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992;
(d) y darparwyd ar eich cyfer chi, neu'ch partner, gerbyd anabl neu gerbyd arall neu grant ar gyfer cerbyd o'r fath, o dan ddeddfwriaeth Cymru a Lloger neu'r Alban;
(e) eich bod chi, neu'ch partner, wedi'ch cofrestru'n ddall neu wedi peidio â bod wedi'ch cofrestru felly ddim mwy nag 28 wythnos yn ôl;
(f) 
(i) eich bod yn methu â gweithio o dan Ran XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992; ac eich bod wedi methu â gweithio, neu'ch bod wedi cael eich trin fel petaech yn methu â gweithio am o leiaf y 364 diwrnod diwethaf yn ddi-dor neu, os ydych yn derfynol sâl, am o leiaf y 196 diwrnod diwethaf yn ddi-dor (gan gynnwys unrhyw gyfnod o analluogrwydd yn dod cyn 13 Ebrill 1995 ac yn bodloni amod (f)(ii) isod; ac anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd, a phan fyddwch wedi cwblhau'r cyfnod cymhwyso, unrhyw gyfnod o hyfforddiant cyflogaeth neu unrhyw gyfnod pan fuoch yn cael lwfans hyfforddiant); neu
(ii) yn union cyn 13 Ebrill 1995, mewn perthynas â chyfnod di-dor o ddim llai nag 28 wythnos, eich bod chi neu'ch partner,—wedi darparu tystiolaeth o analluogrwydd yn unol â rheoliad 2 y Rheoliadau Nawdd Cymdeithasol (Tystiolaeth Feddygol) 1976 (neu ddeddfwriaeth gyfatebol Gogledd Iwerddon) fel yr oedd bryd hynny mewn grym i ategu cais am fudd-dâl salwch, pensiwn analluedd neu lwfans anabledd difrifol o fewn ystyr adrannau 31, 33 neu 68 Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 (neu ddeddfwriaeth gyfatebol Gogledd Iwerddon) fel yr oedd bryd hynny mewn grym, cyn belled ag na wnaeth swyddog dyfarnu benderfynu nad oeddech chi, neu yn ôl y digwydd, eich partner yn methu â gweithio, neu
— yn cael tâl salwch statudol o dan Ran XI Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 fel yr oedd mewn grym ar y pryd;ac o 13 Ebrill 1995 ymlaen eich bod chi, neu yn ôl y digwydd, eich partner, wedi parhau i fethu â gweithio yn unol â Rhan XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 yn ddi-dor (anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd);
(ii) eich bod chi, neu'ch partner, yn llai na 80 oed ond ddim yn llai na 60 oed a bod un neu fwy o amodau (a) i (f) ym mharagraff (i) wedi'u bodloni (ond yn achos amod (f)(i), pan fyddwch wedi cwblhau'r cyfnod cymhwyso, ni ellir anwybyddu unrhyw gyfnod o hyfforddiant cyflogaeth nac unrhyw gyfnod pan fuoch yn cael lwfans hyfforddiant); neu
(iii) y byddai paragraff (i) neu (ii) yn gymwys i'ch partner, oni bai bod eich partner yn cael ei drin fel petai'n gallu gweithio drwy ddyfarniad o dan adran 171E Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992; neu
(iv) y buoch, neu'ch bod wedi'ch trin fel petaech yn methu â gweithio o dan Ran XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 am gyfnod di-dor o o leiaf 196 diwrnod (anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd); neu
(v) bod un neu fwy o'r canlynol (gan gynnwys y rhai sy'n cyfateb yng Ngogledd Iwerddon) yn daladwy ar eich cyfer chi neu'ch partner:
(a) budd-dâl analluogrwydd tymor-hir;
(b) budd-dâl analluogrwydd tymor-byr ar y cyfradd uchaf;
(c) lwfans gweini;
(d) lwfans anabledd difrifol;
(e) lwfans byw i'r anabl;
(f) cynnydd mewn pensiwn anabledd am weini cyson;
(g) cynnydd mewn pensiwn o dan gynllun pensiwn rhyfel neu gynllun anafiadau diwydiannol am weini, neu weini cyson, neu sy'n gyfatebol i lwfans byw i'r anabl; neu
(vi) bod un o (v)(b), (e), (f) neu (g) yn daladwy oherwydd eich analluogrwydd chi neu'ch partner ond wedi peidio â bod yn daladwy oherwydd eich bod chi neu ef/hi yn cael triniaeth feddygol am ddim neu driniaeth arall fel claf mewnol yn un o ysbytai'r NHS neu sefydliad cyffelyb neu o dan drefniadau a wnaed gan un o gyrff yr NHS neu'r Ysgrifennydd Gwladol (dalier sylw: nid yw person sy'n bwrw tymor yng ngharchar neu o dan gadwad mewn sefydliad i droseddwyr ifanc yn cael ei gyfrif fel “claf mewnol”); neu
(vii) y darperir cerbyd anabl neu gerbyd arall i chi neu'ch partner neu eich bod chi neu'ch partner yn cael lwfans am gerbyd o'r fath (gan gynnwys lle y darperir y cerbyd neu lwfans o dan ddeddfwriaeth Gogledd Iwerddon).”.
SCHEDULE 2
Regulations 2(b)
1 
In note A in the reference to “Rhan 3”, for “am wybodaeth ariannol oddi wrth landlordiaid” substitute “am wybodaeth oddi wrth landlordiaid ac elusennau a mewn perthynas ag eiddo eglwysig.”.
2 
After note J, insert—“
K 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol.”.
3 
In question 3.11 for “(os nac ydwyf a nac ydyw, ewch i 3.13)” substitute “(os nac ydwyf a nac ydyw, ewch i 3.12A)”.
4 
After question 3.12, insert—“”.
5 
In question 3.15, insert in the appropriate places—“”; and“”.
6 
In question 3.43, insert in the appropriate places—“”;“”; and“”.
7 
After question 3.45, insert—“”.
8 
In question 3.47—
(a) against the entry for “Incwm oddi wrth denantiaid” insert “Nodyn 46A”; and
(b) after “Cyfraniad y rhiant neu'r partner at grant myfyriwr” insert “(os y'i talwyd neu beidio)”.
9 
In questions 3.46, 3.48, 3.50 and 3.51, after “chi neu'ch partner” insert “(neu chi a'ch partner ar y cyd)”.
10 
In question 3.49, after “cynilion neu fuddsoddiadau eraill” insert “(sy'n perthyn i chi yn unigol ac ar y cyd)”.
11 
In question 3.52, after “cyfalaf” insert “sy'n perthyn i chi yn unigol ac ar y cyd”.
12 
For question 3.53, substitute—“”.
13 
After question 3.54 insert—“”.
14 
For note 9, substitute—“
9 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
15 
At the end of note 10 add—“Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
16 
In note 11, after ““Elusen”” insert “, a ddiffinir fel yn adran 96 Deddf Elusennau 1993,”.
17 
In note 14—
(a) for—“
— yr ymgeisydd yn denant yr annedd;
— a'i bod yn ofynnol i'r ymgeisydd, o dan delerau ei denantiaeth, gyflawni'r gwaith y ceisir grant ar ei gyfer”; substitute—“
— y cais yn gais gan denant am grant cyfeusterau i'r anabl,
— a bod yr ymgeisydd yn denant yr annedd,”;
(b) after “yn bwriadu byw yn yr annedd” insert “neu, yn ôl y digwydd, mewn fflat yn yr adeilad”; and
(c) for “(gweler Nodyn 14)” substitute “(gweler Nodyn 15)”.
18 
After note 26, insert—“
26A 
Lle mae dau neu fwy o gyfnodau o analluogrwydd wedi'u rhannu gan doriad neu doriadau o ddim mwy na 56 diwrnod yr un, mae'r cyfnodau hynny yn cael eu trin fel un cyfnod di-dor o analluogrwydd.
26B 
Mae person yn derfynol sâl os yw'n dioddef o glefyd cynyddol a bod disgwyl rhesymol iddo farw o ganlyniad i'r clefyd hwnnw o fewn 6 mis. Lle mae dau neu fwy o gyfnodau o analluogrwydd wedi'u rhannu gan doriad neu doriadau o ddim mwy na 56 diwrnod yr un, mae'r cyfnodau hynny yn cael eu trin fel un cyfnod di-dor o analluogrwydd.”.
19 
For note 28, substitute—“
28 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael y pensiwn hwn oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995 cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-hir le'r pensiwn analluedd.)
28A 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-hir oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995, cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-hir le'r pensiwn analluedd o wythnos 53 ymlaen o analluogrwydd person.)
28B 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r rhan briodol o'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-byr ar raddfa sy'n gyfartal neu'n fwy na'r gyfradd tymor-hir oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995, cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-byr le'r budd-dâl salwch a'r budd-daliadau analluedd am wythnosau 1—52 o analluogrwydd person.).”
20 
In note 32, for the words after “ar gylch diwethaf” to “ar y pum wythnos ddiwethaf” substitute “oriau gwaith y plentyn (os oes ganddo ef gylch y gellir ei adnabod) neu (os nad oes)”.
21 
After note 44 insert—“
44A 
Telir pensiynau atodol i weddwon rhyfel, er enghraifft: (i) lle mae'r weddw yn 40 neu drosodd, (ii) lle na all ei chynnal ei hun, neu (iii) mewn perthynas â rhai o blant ei diweddar ŵr.
44B 
O dan y Cynllun hwn, telir pensiynau a lwfansau i sifilwyr a anafwyd neu a laddwyd yn y Rhyfel 1939-45, neu mewn perthynas â hwy.
44C 
Gwneir y taliadau hyn i weddwon personau a laddwyd cyn 31 Mawrth 1973 ar wasanaeth cyfatebol i wasanaeth yn lluoedd arfog y Goron.”.
22 
After note 46, insert—“
46A 
Peidiwch â chynnwys taliadau a wneir i chi gan awdurdod iechyd, awdurdod lleol neu gorff gwirfoddol am blant sy'n derbyn gofal gennych yn eich cartref.”.
23 
In note 52, after “hunan-gyflogedig, asedion eich busnes” insert—“
— cyfalaf a weinyddir gan lysoedd Cymru a Lloegr neu'r Alban ar ran person o dan 18, sy'n deillio o ddyfarniad iawndal am anaf personol i'r person hwnnw neu o iawndal i'w ddigolledu am farwolaeth un rhiant neu'r ddau riant”.
24 
After note 52, insert—“
52A 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os—
(i) ydych chi, neu'ch partner, o dan 60 oed a bod un neu fwy o'r amodau canlynol wedi'u bodloni:
(a) eich bod chi, neu'ch partner, yn cael lwfans gweini, lwfans byw i'r anabl, lwfans gweithio i'r anabl, atodiad symud-o-gwmpas, budd-dâl analluogrwydd tymor-hir neu lwfans anabledd difrifol (ond yn achos budd-dâl analluogrwydd tymor-hir neu lwfans anabledd difrifol, dim ond lle y'i telir mewn perthynas â'r person sy'n cael y budd-dâl neu'r lwfans);
(b) eich bod chi, neu'ch partner, wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-hir (neu, os yw paragraff (ii) yn gymwys, eich bod chi neu'ch partner wedi peidio â chael pensiwn analluedd cyn 13 Ebrill 1995) oherwydd talu pensiwn ymddeol ac, yn achos eich partner, ei fod ef/ei bod hi yn dal yn aelod o'ch teulu;
(c) eich bod chi, neu'ch partner, wedi bod yn cael lwfans gweini neu lwfans byw i'r anabl ond bod taliadau budd-dâl wedi'u hatal o dan adran 113(2) Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992;
(d) y darparwyd ar eich cyfer chi, neu'ch partner, gerbyd anabl neu gerbyd arall neu grant ar gyfer cerbyd o'r fath, o dan ddeddfwriaeth Cymru a Lloger neu'r Alban;
(e) eich bod chi, neu'ch partner, wedi'ch cofrestru'n ddall neu wedi peidio â bod wedi'ch cofrestru felly ddim mwy nag 28 wythnos yn ôl;
(f) 
(i) eich bod yn methu â gweithio o dan Ran XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992; ac
 eich bod wedi methu â gweithio, neu'ch bod wedi cael eich trin fel petaech yn methu â gweithio am o leiaf y 364 diwrnod diwethaf yn ddi-dor neu, os ydych yn derfynol sâl, am o leiaf y 196 diwrnod diwethaf yn ddi-dor (gan gynnwys unrhyw gyfnod o analluogrwydd yn dod cyn 13 Ebrill 1995 ac yn bodloni amod (f)(ii) isod; ac anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd, a phan fyddwch wedi cwblhau'r cyfnod cymhwyso, unrhyw gyfnod o hyfforddiant cyflogaeth neu unrhyw gyfnod pan fuoch yn cael lwfans hyfforddiant); neu
(ii) yn union cyn 13 Ebrill 1995, mewn perthynas â chyfnod di-dor o ddim llai nag 28 wythnos, eich bod chi neu'ch partner,
— wedi darparu tystiolaeth o analluogrwydd yn unol â rheoliad 2 y Rheoliadau Nawdd Cymdeithasol (Tystiolaeth Feddygol) 1976 (neu ddeddfwriaeth gyfatebol Gogledd Iwerddon) fel yr oedd bryd hynny mewn grym i ategu cais am fudd-dâl salwch, pensiwn analluedd neu lwfans anabledd difrifol o fewn ystyr adrannau 31, 33 neu 68 Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 (neu ddeddfwriaeth gyfatebol Gogledd Iwerddon) fel yr oedd bryd hynny mewn grym, cyn belled ag na wnaeth swyddog dyfarnu benderfynu nad oeddech chi, neu yn ôl y digwydd, eich partner yn methu â gweithio, neu
— yn cael tâl salwch statudol o dan Ran XI Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 fel yr oedd mewn grym ar y pryd;ac o 13 Ebrill 1995 ymlaen eich bod chi, neu yn ôl y digwydd, eich partner, wedi parhau i fethu â gweithio yn unol â Rhan XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 yn ddi-dor (anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd);
(ii) eich bod chi, neu'ch partner, yn llai na 80 oed ond ddim yn llai na 60 oed a bod un neu fwy o amodau (a) i (f) ym mharagraff (i) wedi'u bodloni (ond yn achos amod (f)(i), pan fyddwch wedi cwblhau'r cyfnod cymhwyso, ni ellir anwybyddu unrhyw gyfnod o hyfforddiant cyflogaeth nac unrhyw gyfnod pan fuoch yn cael lwfans hyfforddiant); neu
(iii)  byddai paragraff (i) neu (ii) yn gymwys i'ch partner, oni bai bod eich partner yn cael ei drin fel petai'n gallu gweithio drwy ddyfarniad o dan adran 171E Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992; neu
(iv) y buoch, neu'ch bod wedi'ch trin fel petaech yn methu â gweithio o dan Ran XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 am gyfnod di-dor o o leiaf 196 diwrnod (anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd); neu
(v) bod un neu fwy o'r canlynol (gan gynnwys y rhai sy'n cyfateb yng Ngogledd Iwerddon) yn daladwy ar eich cyfer chi neu'ch partner:
(a) budd-dâl analluogrwydd tymor-hir;
(b) budd-dâl analluogrwydd tymor-byr ar y cyfradd uchaf;
(c) lwfans gweini;
(d) lwfans anabledd difrifol;
(e) lwfans byw i'r anabl;
(f) cynnydd mewn pensiwn anabledd am weini cyson;
(g) cynnydd mewn pensiwn o dan gynllun pensiwn rhyfel neu gynllun anafiadau diwydiannol am weini, neu weini cyson, neu sy'n gyfatebol i lwfans byw i'r anabl; neu
(vi) bod un o (v)(b), (e), (f) neu (g) yn daladwy oherwydd eich analluogrwydd chi neu'ch partner ond wedi peidio â bod yn daladwy oherwydd eich bod chi neu ef/hi yn cael triniaeth feddygol am ddim neu driniaeth arall fel claf mewnol yn un o ysbytai'r NHS neu sefydliad cyffelyb neu o dan drefniadau a wnaed gan un o gyrff yr NHS neu'r Ysgrifennydd Gwladol (dalier sylw: nid yw person sy'n bwrw tymor yng ngharchar neu o dan gadwad mewn sefydliad i droseddwyr ifanc yn cael ei gyfrif fel “claf mewnol”); neu
(vii)  darperir cerbyd anabl neu gerbyd arall i chi neu'ch partner neu eich bod chi neu'ch partner yn cael lwfans am gerbyd o'r fath (gan gynnwys lle y darperir y cerbyd neu lwfans o dan ddeddfwriaeth Gogledd Iwerddon).”.
SCHEDULE 3
Regulation 2(c)
1 
In note A in the reference to “Rhan 3”, for “am wybodaeth ariannol oddi wrth landlordiaid” substitute “am wybodaeth oddi wrth landlordiaid ac elusennau a mewn perthynas ag eiddo eglwysig.”.
2 
After note M, insert“
N 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol.”.
3 
In question 3.9 for “(os nac ydwyf a nac ydyw, ewch i 3.11)” substitute “(os nac ydwyf a nac ydyw, ewch i 3.10A)”.
4 
After question 3.10, insert—“”.
5 
In question 3.13, insert in the appropriate places—“”; and“”.
6 
In question 3.41, insert in the appropriate places—“”;“”; and“”.
7 
After question 3.43, insert—“”.
8 
In question 3.45—
(a) against the entry for “Incwm oddi wrth denantiaid” insert “Nodyn 46A”; and
(b) after “Cyfraniad y rhiant neu'r partner at grant myfyriwr” insert “(os y'i talwyd neu beidio)”.
9 
In questions 3.44, 3.46, 3.48 and 3.49, after “chi neu'ch partner” insert “(neu chi a'ch partner ar y cyd)”.
10 
In question 3.47, after “cynilion neu fuddsoddiadau eraill” insert “(sy'n perthyn i chi yn unigol ac ar y cyd)”.
11 
In question 3.50, after “cyfalaf” insert “sy'n perthyn i chi yn unigol ac ar y cyd”.
12 
For question 3.51, substitute—“”.
13 
After question 3.52 insert—“”.
14 
For note 11, substitute—“
11 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
15 
At the end of note 12 add—“Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
16 
After note 26, insert—“
26A 
Lle mae dau neu fwy o gyfnodau o analluogrwydd wedi'u rhannu gan doriad neu doriadau o ddim mwy na 56 diwrnod yr un, mae'r cyfnodau hynny yn cael eu trin fel un cyfnod di-dor o analluogrwydd.
26B 
Mae person yn derfynol sâl os yw'n dioddef o glefyd cynyddol a bod disgwyl rhesymol iddo farw o ganlyniad i'r clefyd hwnnw o fewn 6 mis. Lle mae dau neu fwy o gyfnodau o analluogrwydd wedi'u rhannu gan doriad neu doriadau o ddim mwy na 56 diwrnod yr un, mae'r cyfnodau hynny yn cael eu trin fel un cyfnod di-dor o analluogrwydd.”.
17 
For note 28, substitute—“
28 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael y pensiwn hwn oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995 cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-hir le'r pensiwn analluedd.)
28A 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-hir oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995, cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-hir le'r pensiwn analluedd o wythnos 53 ymlaen o analluogrwydd person.)
28B 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r rhan briodol o'r cwestiwn hwn os ydych chi neu'ch partner wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-byr ar raddfa sy'n gyfartal neu'n fwy na'r gyfradd tymor-hir oherwydd talu pensiwn ymddeol. (Ar ôl 12 Ebrill 1995, cymerodd y budd-dâl analluogrwydd tymor-byr le'r bud-dâl salwch a'r budd-daliadau analluedd am wythnosau 1—52 o analluogrwydd person.).”
18 
In note 32, for the words after “ar gylch diwethaf” to “ar y pum wythnos ddiwethaf” substitute “oriau gwaith y plentyn (os oes ganddo ef gylch y gellir ei adnabod) neu (os nad oes)”.
19 
After note 44, insert—“
44A 
Telir pensiynau atodol i weddwon rhyfel, er enghraifft: (i) lle mae'r weddw yn 40 neu drosodd, (ii) lle na all ei chynnal ei hun, neu (iii) mewn perthynas â rhai o blant ei diweddar ŵr.
44B 
O dan y Cynllun hwn, telir pensiynau a lwfansau i sifilwyr a anafwyd neu a laddwyd yn y Rhyfel 1939—45, neu mewn perthynas â hwy.
44C 
Gwneir y taliadau hyn i weddwon personau a laddwyd cyn 31 Mawrth 1973 ar wasanaeth cyfatebol i wasanaeth yn lluoedd arfog y Goron.”.
20 
After note 46, insert—“
46A 
Peidiwch â chynnwys taliadau a wneir i chi gan awdurdod iechyd, awdurdod lleol neu gorff gwirfoddol am blant sy'n derbyn gofal gennych yn eich cartref.”.
21 
In note 52, after “hunan-gyflogedig, asedion eich busnes” insert—“
— cyfalaf a weinyddir gan lysoedd Cymru a Lloegr neu'r Alban ar ran person o dan 18, sy'n deillio o ddyfarniad iawndal am anaf personol i'r person hwnnw neu o iawndal i'w ddigolledu am farwolaeth un rhiant neu'r ddau riant”.
22 
After note 52, insert—“
52A 
Atebwch “Ydwyf/Ydyw” i'r cwestiwn hwn os—
(i) ydych chi, neu'ch partner, o dan 60 oed a bod un neu fwy o'r amodau canlynol wedi'u bodloni:
(a) eich bod chi, neu'ch partner, yn cael lwfans gweini, lwfans byw i'r anabl, lwfans gweithio i'r anabl, atodiad symud-o-gwmpas, budd-dâl analluogrwydd tymor-hir neu lwfans anabledd difrifol (ond yn achos budd-dâl analluogrwydd tymor-hir neu lwfans anabledd difrifol, dim ond lle y'i telir mewn perthynas â'r person sy'n cael y budd-dâl neu'r lwfans);
(b) eich bod chi, neu'ch partner, wedi peidio â chael budd-dâl analluogrwydd tymor-hir (neu, os yw paragraff (ii) yn gymwys, eich bod chi neu'ch partner wedi peidio â chael pensiwn analluedd cyn 13 Ebrill 1995) oherwydd talu pensiwn ymddeol ac, yn achos eich partner, ei fod ef/ei bod hi yn dal yn aelod o'ch teulu;
(c) eich bod chi, neu'ch partner, wedi bod yn cael lwfans gweini neu lwfans byw i'r anabl ond bod taliadau budd-dâl wedi'u hatal o dan adran 113(2) Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992;
(d) y darparwyd ar eich cyfer chi, neu'ch partner, gerbyd anabl neu gerbyd arall neu grant ar gyfer cerbyd o'r fath, o dan ddeddfwriaeth Cymru a Lloger neu'r Alban;
(e) eich bod chi, neu'ch partner, wedi'ch cofrestru'n ddall neu wedi peidio â bod wedi'ch cofrestru felly ddim mwy nag 28 wythnos yn ôl;
(f) 
(i) eich bod yn methu â gweithio o dan Ran XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992; ac
eich bod wedi methu â gweithio, neu'ch bod wedi cael eich trin fel petaech yn methu â gweithio am o leiaf y 364 diwrnod diwethaf yn ddi-dor neu, os ydych yn derfynol sâl, am o leiaf y 196 diwrnod diwethaf yn ddi-dor (gan gynnwys unrhyw gyfnod o analluogrwydd yn dod cyn 13 Ebrill 1995 ac yn bodloni amod (f)(ii) isod; ac anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd, a phan fyddwch wedi cwblhau'r cyfnod cymhwyso, unrhyw gyfnod o hyfforddiant cyflogaeth neu unrhyw gyfnod pan fuoch yn cael lwfans hyfforddiant);
neu
(ii) yn union cyn 13 Ebrill 1995, mewn perthynas â chyfnod di-dor o ddim llai nag 28 wythnos, eich bod chi neu'ch partner,
— wedi darparu tystiolaeth o analluogrwydd yn unol â rheoliad 2 y Rheoliadau Nawdd Cymdeithasol (Tystiolaeth Feddygol) 1976 (neu ddeddfwriaeth gyfatebol Gogledd Iwerddon) fel yr oedd bryd hynny mewn grym i ategu cais am fudd-dâl salwch, pensiwn analluedd neu lwfans anabledd difrifol o fewn ystyr adrannau 31, 33 neu 68 Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 (neu ddeddfwriaeth gyfatebol Gogledd Iwerddon) fel yr oedd bryd hynny mewn grym, cyn belled ag na wnaeth swyddog dyfarnu benderfynu nad oeddech chi, neu yn ôl y digwydd, eich partner yn methu â gweithio, neu
— yn cael tâl salwch statudol o dan Ran XI Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 fel yr oedd mewn grym ar y pryd;ac o 13 Ebrill 1995 ymlaen eich bod chi, neu yn ôl y digwydd, eich partner, wedi parhau i fethu â gweithio yn unol â Rhan XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 yn ddi-dor (anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd);
(ii) eich bod chi, neu'ch partner, yn llai na 80 oed ond ddim yn llai na 60 oed a bod un neu fwy o amodau (a) i (f) ym mharagraff (i) wedi'u bodloni (ond yn achos amod (f)(i), pan fyddwch wedi cwblhau'r cyfnod cymhwyso, ni ellir anwybyddu unrhyw gyfnod o hyfforddiant cyflogaeth nac unrhyw gyfnod pan fuoch yn cael lwfans hyfforddiant); neu
(iii) y byddai paragraff (i) neu (ii) yn gymwys i'ch partner, oni bai bod eich partner yn cael ei drin fel petai'n gallu gweithio drwy ddyfarniad o dan adran 171E Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992; neu
(iv) y buoch, neu'ch bod wedi'ch trin fel petaech yn methu â gweithio o dan Ran XIIA Deddf Cyfraniadau a Budd-daliadau Nawdd Cymdeithasol 1992 am gyfnod di-dor o o leiaf 196 diwrnod (anwybyddwch unrhyw doriad neu doriadau o hyd at 56 diwrnod yr un rhwng cyfnodau o analluogrwydd); neu
(v) bod un neu fwy o'r canlynol (gan gynnwys y rhai sy'n cyfateb yng Ngogledd Iwerddon) yn daladwy ar eich cyfer chi neu'ch partner:
(a) budd-dâl analluogrwydd tymor-hir;
(b) budd-dâl analluogrwydd tymor-byr ar y cyfradd uchaf;
(c) lwfans gweini;
(d) lwfans anabledd difrifol;
(e) lwfans byw i'r anabl;
(f) cynnydd mewn pensiwn anabledd am weini cyson;
(g) cynnydd mewn pensiwn o dan gynllun pensiwn rhyfel neu gynllun anafiadau diwydiannol am weini, neu weini cyson, neu sy'n gyfatebol i lwfans byw i'r anabl; neu
(vi) bod un o (v)(b), (e), (f) neu (g) yn daladwy oherwydd eich analluogrwydd chi neu'ch partner ond wedi peidio â bod yn daladwy oherwydd eich bod chi neu ef/hi yn cael triniaeth feddygol am ddim neu driniaeth arall fel claf mewnol yn un o ysbytai'r NHS neu sefydliad cyffelyb neu o dan drefniadau a wnaed gan un o gyrff yr NHS neu'r Ysgrifennydd Gwladol (dalier sylw: nid yw person sy'n bwrw tymor yng ngharchar neu o dan gadwad mewn sefydliad i droseddwyr ifanc yn cael ei gyfrif fel “claf mewnol”); neu
(vii) y darperir cerbyd anabl neu gerbyd arall i chi neu'ch partner neu eich bod chi neu'ch partner yn cael lwfans am gerbyd o'r fath (gan gynnwys lle y darperir y cerbyd neu lwfans o dan ddeddfwriaeth Gogledd Iwerddon).”.
23 
In note 58, after ““Elusen”” insert “, a ddiffinir fel yn adran 96 Deddf Elusennau 1993,”.
SCHEDULE 4
Regulations 2(d)
1 
In note A in the reference to “Rhan 3”, for “yn achos rhai landlordiaid, am adnoddau ariannol;” substitute “sy'n gofyn am wybodaeth oddi wrth landlordiaid ac elusennau a mewn perthynas ag eiddo eglwysig;”.
2 
After note G, insert—“H.Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol.”.
3 
For note 11, substitute—“
11 
Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”
4 
At the end of note 12, add—“Ni ellir gwneud taliad grant ond yn unig yn erbyn anfoneb, hawliad neu dderbynneb am daliad am waith sy'n dderbyniol gan y Cyngor. Nid yw anfoneb a roddir gennych chi neu aelod o'ch teulu yn dderbyniol; er enghraifft, lle gwneir gwaith gennych chi neu aelod o'ch teulu, rhaid fydd cael anfoneb (y gellir profi ei bod yn ddilys) gan drydydd parti am gost y defnyddiau.”.
5 
In note 13, after ““Elusen”” insert “, a ddiffinir fel yn adran 96 Deddf Elusennau 1993,”.